Kümeslerde 2025 Bilançosu: Antikoksidiyal yatırımı sahada kendini nasıl amorte ediyor?

01.06.2026

121

01 Haziran 2026

Uğraş Kaynarca – Veteriner Hekim

Türkiye’de broyler üretimi, son yıllarda adeta bir “maliyet ve performans satrancı” haline geldi. Döviz kurundaki dalgalanmalar, hammadde fiyatlarındaki öngörülemezlik ve artan enerji maliyetleri, entegrasyonları ve üreticileri her bir kuruşun hesabını yapmaya zorluyor. Yayınladığımız küresel veri tablosu, Türkiye’deki kanatlı sektörünün dünyadaki devlerle hangi şartlarda rekabet ettiğini, nerede avantajlı, nerede ciddi bir baskı altında olduğunu çok net bir şekilde ortaya koyuyor.

*Not: Veriler bilgi ve karşılaştırma niteliğindedir.
– Küresel biyolojik / anti-protozoal ürün fiyatları, beyaz et, yem hammadde ve üretim fiyatları tabloyu doğrudan etkileyebilir. Fiyatlar anlaşmalara ve pazarlara bağlı olarak değişkenlik gösterebilir.
– Veriler kendi içinde referans alınmalıdır. Coğrafi pazar koşulları ve ticari tarafların pazar şartlarından doğan değişimler sorumluluğumuz dışıdır.

Türkiye, Avrupa karşısında “Maliyet avantajını” koruyor ama makas daralıyor

Tabloya bakıldığında Almanya, Hollanda ve Belçika gibi Avrupa Birliği ülkelerinde 1 ton canlı maliyetinin 1.200 USD ile 1.330 USD bandına yerleştiği görülüyor. Türkiye ise 1.010 USD civarındaki ton maliyetiyle Avrupa’ya kıyasla hala rekabetçi bir pozisyonda. Ancak buradaki en büyük tehlike, Avrupa’nın bu yüksek maliyete rağmen 1.43 – 1.47 arası mükemmel FCR (Yem Dönüşüm Oranı) değerlerine ulaşmasıdır. Türkiye’deki 1.53 FCR ortalaması, Avrupa’ya göre her tavukta daha fazla yem tükettiğimiz anlamına geliyor. Yem hammaddesinde dışa bağımlı olan ülkemiz için bu FCR farkı, sürdürülebilir kârlılığın önündeki en büyük bariyerlerden biridir.

Koksidiyoz yönetimi: Ekonomik çözüm mü, gizli kayıp mı?

Türkiye’de ton canlı başına antikoksidiyal maliyeti 8.50 – 14.00 USD arasında değişirken, Hollanda gibi aşılama ve yüksek teknoloji odaklı ülkelerde bu rakam 25 USD seviyelerine çıkıyor. İlk bakışta Türkiye’deki programlar daha ekonomik görünebilir; fakat tablodaki mortalite (ölüm) oranları bize madalyonun diğer yüzünü gösteriyor. Hollanda %2.6 – %3.4 mortalite ile dönemi kapatırken, Türkiye’de bu oran %4.4 – %5.2 seviyelerine tırmanıyor. Yani koksidiyoz ve buna bağlı gelişen nekrotik enteritis gibi bağırsak sağlığı problemleri yüzünden kümeste kaybettiğimiz her hayvan, başlangıçta ilaç/katkı maddesinden yaptığımız tasarrufu fazlasıyla geri götürüyor.

Yem tüketimi ve kesim ağırlığı arasındaki hassas denge

Türkiye’de bir broyler, kesime gidene kadar ortalama 3.67 – 4.13 Kg yem tüketiyor ve 2.40 – 2.70 Kg canlı ağırlığa ulaşıyor. Bu tüketim, yem fiyatlarının zirve yaptığı mevcut piyasa koşullarında entegrasyonların en büyük gider kalemi. Sektörün kârlı kalabilmesi için hayvan başına düşen bu yem miktarını artırmadan, bağırsak sağlığını maksimumda tutarak karkas randımanını büyütmesi şart. Tabloda net bir şekilde görüldüğü üzere, bağırsak bütünlüğünü koruyan alternatif bitkisel çözümler ve doğru rotasyon programları lüks değil, FCR’ı aşağı çekecek zorunlu birer enstrümandır.

Kesimhane çıkış fiyatlarındaki dar makas baskısı

Sektör için formül net: Daha iyi bağırsak sağlığı, daha düşük FCR ve dünya standartlarında bir mortalite yönetimi!

Türkiye’de kesimhane çıkış KG fiyatı 1.48 – 1.65 USD seviyelerinde seyrederken, 1 ton canlı maliyetinin kilogram karşılığı (yaklaşık 1.01 USD) düşüldüğünde, geriye kalan marjın kesimhane işletme giderleri, lojistik, işçilik ve bayi kârları arasında ne kadar sıkıştığı açıkça görülüyor.

Brezilya ve ABD gibi devler 1.18 – 1.42 USD kesimhane çıkış fiyatlarıyla dünyayı domine ederken, Türkiye’nin hem iç pazarı koruması hem de ihracatta (özellikle Orta Doğu pazarında) tutunabilmesi, kümes içindeki performans parametrelerini (EPEF: 400) acilen yukarı çekmesine bağlıdır. Sektör için formül net: Daha iyi bağırsak sağlığı, daha düşük FCR ve dünya standartlarında bir mortalite yönetimi!

Ülke Seçiniz:

Ülke	Ort. Kesim Yaşı (Gün)	Ort. Kesim Ağırlığı (Kg)	Hayvan Başına Toplam Yem Tüketimi (Kg)	Mortalite Oranı (%)	Ruhsatlı İonoforlar	Ruhsatlı Kimyasallar	Ruhsatlı Canlı Aşılar (Marka/Üretici)	Program Akışı (Dönem/Molekül)	Bitkisel / Alternatif Tercihler	Aşı Fiyatı (1000 DS – USD)	Katkı/Kg Fiyatı (USD)	Ton Canlı Başına Antikoksidiyal Maliyeti (USD)	Performans (FCR / EPEF)	1 Ton Canlı Maliyeti	Kesimhane Çıkış KG Fiyatı (USD)
Amerika Birleşik Devletleri	42 – 47 Gün	2.80 – 3.20 Kg	4.30 – 4.95 Kg	%4.5 – %5.5	Monensin, Lasalocid, Narasin, Salinomycin	Nicarbazin, Zoalene, Decoquinate, Amprolium	Coccivac-B (MSD), Inovocox EM (Zoetis), Adventur-X	0-14 Gün: Nicarbazin veya Canlı Aşı 15-34 Gün: Narasin veya Esansiyel Yağ 35-Kesim: Arınmasız Bitkisel	Yoğun Kekik (Carvacrol), Saponin (Yucca), Organik Asitler	$13.50 – $16.50	$4.50 – $7.50	$7.00 – $10.50	FCR: 1.54 / EPEF: 395	$930 / Ton	$1.42 – $1.58
Almanya	32 – 38 Gün	1.60 – 2.20 Kg	2.35 – 3.25 Kg	%2.8 – %3.5	Monensin, Salinomycin, Lasalocid, Narasin, Maduramicin	Robenidine, Diclazuril, Decoquinate, Halofuginone	Paracox-5 (MSD), Huveguard Multi, Evant (Hipra)	0-12 Gün: Robenidine veya Kuluçka Aşısı 13-28 Gün: Monensin veya Aşı Takibi 29-Kesim: Boş Dönem (Mevzuat)	Esansiyel yağ bileşikleri, Meşe kabuğu tanenleri, MCFA	$21.00 – $25.50	$9.50 – $14.00	$16.00 – $24.00	FCR: 1.47 / EPEF: 425	$1,310 / Ton	$2.00 – $2.25
Belçika	35 – 40 Gün	2.20 – 2.50 Kg	3.20 – 3.65 Kg	%3.0 – %3.8	Monensin, Salinomycin, Lasalocid, Narasin, Narasin+Nicarbazin	Robenidine, Diclazuril, Decoquinate, Halofuginone, Nicarbazin	Paracox-5 (MSD), Huveguard, Evant (Hipra)	0-15 Gün: Narasin+Nicarbazin Kombinasyonu 16-32 Gün: Salinomycin veya Lasalocid 33-Kesim: Diclazuril	Kaprilik ve Kaprik asit türevleri, Fitobiyotikler	$20.50 – $24.50	$9.00 – $13.50	$14.50 – $21.50	FCR: 1.45 / EPEF: 430	$1,260 / Ton	$1.90 – $2.10
Brezilya	40 – 44 Gün	2.40 – 2.70 Kg	3.62 – 4.10 Kg	%4.0 – %4.8	Salinomycin, Monensin, Narasin, Maduramicin	Nicarbazin, Diclazuril, Robenidine, Halofuginone, Maduramicin+Nicarbazin	BioCox (Vaxxinova), Hipracox (Hipra), Coccivac-B	0-18 Gün: Maduramicin+Nicarbazin veya Narasin+Nicarbazin 19-35 Gün: Salinomycin veya Monensin 36-Kesim: Boş (Arınma)	Esansiyel yağlar (Kekik+Biberiye), Saponin ekstratları	$12.00 – $15.00	$3.80 – $5.60	$6.20 – $9.20	FCR: 1.51 / EPEF: 415	$790 / Ton	$1.18 – $1.32
Çin	42 – 50 Gün	2.50 – 2.90 Kg	3.98 – 4.60 Kg	%5.0 – %6.2	Maduramicin, Salinomycin, Monensin, Lasalocid	Diclazuril, Hainanmycin, Amprolium, Robenidine, Ethopabate	Yerli Trivalan/Quadrivalan Suşlar (CAU), Coccivac	0-15 Gün: Diclazuril veya Hainanmycin 16-33 Gün: Maduramicin veya Salinomycin 34-Kesim: Bitkisel Ekstraktlar	Artemisinin (Tatlı Pelin Otu), Berberi özleri, Kuersetin	$10.00 – $13.00	$3.10 – $4.60	$5.30 – $7.90	FCR: 1.59 / EPEF: 380	$890 / Ton	$1.32 – $1.48
Hindistan	38 – 42 Gün	2.00 – 2.40 Kg	3.24 – 3.90 Kg	%5.5 – %6.8	Salinomycin, Monensin, Maduramicin	Amprolium, Diclazuril, Nicarbazin, Clopidol	Livacox (Sınırlı), Yerli Oosist Süspansiyonları	0-14 Gün: Amprolium + Clopidol 15-35 Gün: Salinomycin veya Maduramicin 36-Kesim: Bitkisel Toz Karışımlar	Zerdeçal (Curcumin), Neem Yaprağı, Hint Fesleğeni	$11.50 – $14.50	$2.60 – $4.00	$4.50 – $6.60	FCR: 1.62 / EPEF: 370	$850 / Ton	$1.22 – $1.38
Hollanda	35 – 41 Gün	2.10 – 2.60 Kg	3.00 – 3.72 Kg	%2.6 – %3.4	Monensin, Salinomycin, Lasalocid, Narasin, Narasin+Nicarbazin	Robenidine, Diclazuril, Decoquinate	Paracox-5 (MSD), Evant (Hipra), Huveguard	0-10 Gün: Kuluçkahane Jel Aşı Spreyi 11-28 Gün: Serbest Dönem (Aşı Takibi + Fitobiyotik) 29-Kesim: Boş	Monolaurin, Orta zincirli monogliseritler (MCFA)	$22.00 – $27.00	$10.00 – $15.50	$16.50 – $25.00	FCR: 1.43 / EPEF: 440	$1,330 / Ton	$2.05 – $2.35
İngiltere	34 – 39 Gün	2.00 – 2.40 Kg	2.96 – 3.55 Kg	%3.2 – %4.0	Monensin, Salinomycin, Narasin, Lasalocid, Maduramicin	Robenidine, Diclazuril, Decoquinate, Halofuginone, Nicarbazin	Paracox-5, Huveguard Multi	0-14 Gün: Nicarbazin + Narasin 15-32 Gün: Monensin veya Lasalocid 33-Kesim: Boş Dönem	Sarımsak (Allicin) ve Kekik yağı kombinasyonları	$19.50 – $23.50	$8.50 – $12.50	$13.80 – $20.00	FCR: 1.48 / EPEF: 415	$1,210 / Ton	$1.82 – $2.08
İtalya	37 – 44 Gün	2.30 – 2.80 Kg	3.42 – 4.18 Kg	%3.4 – %4.2	Monensin, Salinomycin, Narasin, Lasalocid	Robenidine, Diclazuril, Decoquinate	Paracox-5, Huveguard, Hipracox	0-15 Gün: Robenidine Baskılaması 16-30 Gün: Lasalocid veya İonofor Rotasyonu 31-Kesim: Esansiyel Yağ Kapsülleri	Bitkisel polifenoller (Kestane taneni), Uçucu yağlar	$19.50 – $23.00	$9.00 – $13.00	$14.80 – $21.50	FCR: 1.49 / EPEF: 410	$1,240 / Ton	$1.92 – $2.18
Polonya	36 – 42 Gün	2.20 – 2.60 Kg	3.30 – 3.90 Kg	%3.8 – %4.5	Salinomycin, Monensin, Maduramicin, Narasin+Nicarbazin	Nicarbazin, Diclazuril, Robenidine, Halofuginone	Paracox-5, Hipracox, Livacox T (Biopharm)	0-14 Gün: Nicarbazin veya Diclazuril 15-33 Gün: Salinomycin veya Monensin 34-Kesim: Bitkisel Destekli Boş Dönem	Biberiye, Tarçın (Sinnemaldehit) ve Kekik karışımları	$16.00 – $19.50	$5.80 – $9.20	$9.50 – $15.50	FCR: 1.50 / EPEF: 410	$1,020 / Ton	$1.50 – $1.72
Rusya	38 – 42 Gün	2.30 – 2.60 Kg	3.58 – 4.05 Kg	%4.6 – %5.4	Salinomycin, Monensin, Maduramicin, Lasalocid	Nicarbazin, Diclazuril, Robenidine, Clopidol, Amprolium	Livacox Q, Nobilis Cox, Yerli Suşlar	0-16 Gün: Maduramicin + Nicarbazin 17-34 Gün: Salinomycin veya Robenidine 35-Kesim: Diclazuril	Çam iğnesi yağı ekstraktları, Sarımsak tozu premiksleri	$14.50 – $18.50	$4.20 – $7.20	$6.80 – $11.50	FCR: 1.56 / EPEF: 390	$940 / Ton	$1.38 – $1.55
Tayland	40 – 45 Gün	2.30 – 2.60 Kg	3.50 – 3.95 Kg	%4.2 – %5.0	Narasin, Monensin, Salinomycin, Maduramicin	Nicarbazin, Robenidine, Diclazuril, Halofuginone	Hipracox, Coccivac-B, Inovocox	0-14 Gün: Narasin + Nicarbazin 15-32 Gün: Monensin veya Diclazuril 33-Kesim: İmmunomodülatör Fitobiyotik	Andrographis paniculata (Kral acısı), Zerdeçal ve Karabiber	$13.00 – $16.50	$4.40 – $7.40	$7.20 – $12.00	FCR: 1.52 / EPEF: 405	$880 / Ton	$1.28 – $1.44
Türkiye	39 – 43 Gün	2.40 – 2.70 Kg	3.67 – 4.13 Kg	%4.4 – %5.2	Salinomycin, Monensin, Lasalocid, Narasin, Maduramicin, Narasin+Nicarbazin	Robenidine, Diclazuril, Decoquinate, Halofuginone	Hipracox, Evant, Paracox-5, Livacox T	0-14 Gün: Narasin+Nicarbazin veya Robenidine veya Nicarbazin+Maduramicin 15-32 Gün: Salinomycin veya Monensin veya Canlı Aşı Sonrası Serbest Dönem 33-Kesim: Boş veya Diclazuril	Anadolu kekiği (Karvakrol sıvı/toz), Saponin bazlı ürünler	$15.50 – $19.50	$5.40 – $8.60	$8.50 – $14.00	FCR: 1.53 / EPEF: 400	$1,010 / Ton	$1.48 – $1.65
Ukrayna	40 – 44 Gün	2.40 – 2.70 Kg	3.67 – 4.13 Kg	%4.5 – %5.4	Salinomycin, Monensin, Maduramicin	Nicarbazin, Diclazuril, Robenidine	Livacox, Paracox-5	0-15 Gün: Nicarbazin / Maduramicin Kombinasyonu 16-34 Gün: Salinomycin 35-Kesim: Boş Dönem	Endüstriyel uçucu yağlar, kaplanmış organik asit tuzları	$14.00 – $17.50	$4.00 – $6.60	$6.60 – $10.80	FCR: 1.53 / EPEF: 405	$870 / Ton	$1.26 – $1.42