Avrupa yem endüstrisi, soya tedarikinde aksama risklerine karşı uyarıda bulundu

10 Aralık 2025

Uğraş Kaynarca – Veteriner Hekim

Avrupa ticaret örgütü FEFAC, Danimarka’nın AB Tarım Konseyi Başkanlığı’na, 
yem ve hayvancılık sektörlerine yönelik soya tedarikinde yaşanabilecek aksaklıklar konusunda uyarıda bulunan bir mektup yazdı.

Hedefli basitleştirme riski

Açıklamada, Avrupa Komisyonu’nun Ormansızlaştırmadan Arındırılmış Ürünler Hakkındaki AB Yönetmeliği’ne (EUDR) ilişkin son “hedefli basitleştirme” önerisinin, temel soya tedarik zincirinde yakın bir aksama riski oluşturduğu belirtiliyor.

FEFAC, “AB Konseyi AGRIFISH’ın sunduğu öneri, Eylül 2025’te yapılan kamuoyu açıklamasıyla çelişmektedir.”

FEFAC, AB Konseyi AGRIFISH (Tarım ve Balıkçılık Konseyi Yapılanması) Başkanı Jacob Jensen’e yazdığı bir mektupta, Komisyon tarafından 20 Ekim’de sunulan önerinin tamamen kabul edilemez ve açık bir güven ihlali olduğunu belirtiyor: “Bu, Eylül 2025’te yapılan ve çözülmemiş BT sorunları nedeniyle [düzenlemenin] yürürlüğe girmesinin muhtemelen 1 yıl erteleneceğini öngören önceki kamuoyu açıklamasıyla çelişiyor.”

Hukuki belirsizlik ve piyasa tepkisi

FEFAC, beklenen 1 yıllık ertelemenin kaybedilmesinin ve ulusal hükümetin herhangi bir ceza uygulamayacağı iddia edilen önerilen “geçiş dönemi”nin (1 Ocak – 30 Haziran 2026) birleşmesinin önemli bir hukuki belirsizlik yarattığını belirtti.

Piyasalar habere sert tepki gösterdi. FEFAC açıklamasında: “Soya ürünleri tedarikçileri 2026 yılı için piyasa tekliflerini geri çekti, 2025 yılının geri kalanına ilişkin teklifler ise büyük ölçüde sınırlandırıldı ve keskin fiyat artışlarına tabi tutuldu. Bu fiyat artışları, kolza küspesi gibi protein alternatiflerinde de hissediliyor.”

Ekonomik çalkantılar ve küresel etkiler

FEFAC, siyasi görüşmelerin yol açtığı ekonomik çalkantıdan ve bunun Avrupa hayvancılık üretiminin rekabet gücüne zarar vermesinden derin üzüntü duyduğunu belirtti. Küresel yem emtia ticaretinin daha geniş bağlamını ve devam eden Çin-ABD anlaşmazlığı gibi diğer dinamikleri örnek gösteren FEFAC, bu durumun geleneksel soya ticareti akışlarını önemli ölçüde yeniden şekillendirdiğini ve Avrupa için çeşitlendirme seçeneklerini sınırladığını vurguladı.

Ayrıca, AB’nin ormansızlaşmadan arındırılmış tedarik zincirlerinin gerekliliklerine daha pragmatik bir yaklaşım benimsemesi gerektiğinin altını çizdi; bu yaklaşım, küresel emtia ticaretinin gerçeklerini ve Avrupa’nın dünya pazarındaki konumunu yansıtmalıydı.

Soya piyasası belirsizlik nedeniyle stabil durumda

Pedro Cordero, “Avrupa karma yem üreticilerinin belirsiz bir soya pazarıyla karşı karşıyadır.”

FEFAC Başkanı Pedro Cordero, Avrupa karma yem üreticilerinin belirsiz bir soya pazarıyla karşı karşıya olduğunu söyledi: “2026’nın 1. ve 2. çeyrekleri için mevcut soya ürünleri alımları, Komisyon’un yetkili makamlar tarafından yapılacak denetim ve cezaların 6 ay ertelenmesi önerisi nedeniyle yasal belirsizlikle gölgelenmiştir; bu durum geriye dönük uygulama olup olmayacağı belirsizdir.”

“FEFAC, bunun soya tedarikinde kilit rol oynayan ülkelerde tedarik zinciri aksamalarına yol açacağını ve AB hayvancılık sektörü için 1,5 milyar avroya kadar ek maliyet getireceğini, dolayısıyla AB Hayvancılık Sektörünün rekabet gücünü artırmayı hedefleyen AB Tarım ve Gıda Vizyonu’nu ciddi şekilde baltalayacağını öngörmektedir.”

AB Görüş Birliği’nin derhal ertelenmesi çağrısı

AB Konseyi ve AB Parlamentosu’nu, hayati öneme sahip soya ürünleri için ciddi ticaret aksamalarını önlemek, sektör için daha fazla maliyet artışını engellemek ve hayvansal ürünler üzerindeki enflasyonist baskıları kontrol altına almak amacıyla, ABDR’nin tüm operatörlere uygulanmasının derhal ertelenmesi için harekete geçmeye çağırıyor.

Keyifli okumalar dileriz.